|
Pre amplifikatör, kaynaktan (pikap, CD çalar gibi) alınan ses sinyallerinin güç amplifikatörüne aktarılmadan önce kuvvetlendirildiği bir amplifikatör çeşididir. Genel anlamda bir potansiyometre vasıtası ise, ses kontrolünün yapıldığı, güç amplifikatörüne hangi kaynaktan sinyal yollanacağının seçildiği bir mekanizmaya sahiptir. Bunların yanısıra ton kontrolleri (bas ve tiz için), hoparlör balans ayarı gibi çeşitli ek işlevleri de içerebilir. Özellikle 1990'lar ve 2000'li yıllarda ortaya çıkan "sinyal yollarında mümkün olan en basit yapı" felsefesinin getirisi olarak bahsi geçen ek işlevleri içeren tüm düğmeler kaldırılmıştır. Böylelikle sinyal yolunun kısaltılması sağlanmış, mümkün olan en basit hale getirilmiştir. TÜRLERİ 1. Aktif pre amplifikatör Transistör veya lamba tarafından kaynaktan gelen sinyallerin büyütülerek güç amplifikatörüne aktarıldığı, pre amplifikatör türüdür. Özellikle 2000'li yılların başına kadar çok yaygın olarak kullanılsa da, özellikle kullanılan transistör ve lambaların seste belli renklendirmeler yaptığı varsayımı ile farklı arayışlar başlamıştır. Şu an bile kullanılan en yaygın pre amplifikatör türüdür. 2.Pasif pre amplifikatör Seste renklendirilmenin önlenmesi adına ortaya çıkan bu pre amplifikatör türü, içerinde herhangi bir transistör, lamba veya devre yapısı içermemekte, sadece bir kaynak seçici ve ses kontrolü için potansiyometre kullanılan özel bir pre amplifikatör türüdür. 3.Fono pre amplifikatörleri Pikapların sinyal karakteristiğinden kaynaklanan daha düşük güçte sinyallerin yükseltilme gereksinimi dolayısı ile çoğu pre amplifikatörde bir fono katı bulunur. Bu katın olmadığı pre amplifikatörler için, sadece pikap sinyallerinin yükseltilmesi amacı ile, ayrı fono pre amplifikatörleri de üretilmiştir. Bunlarında lambalı veya transistörlü yapıda olanları vardır. Genel olarak pikap ilk önce fono pre amplifikatörüne bağlanır, bu da pre amplifikatör vasıtası ile güç amplifikatörüne bağlanmaktadır. Bazı ses kontrolüne sahip varyasyonları da üretildiği için, direkt güç amplifikatörüne bağlananları da bulunmaktadır. SINGLE ENDED AMPLİFİKATÖR TASARIM VE TARİHÇE Single Ended Amplifikatör, çok özel ve belki de en eski amplifikatör tasarımıdır. Bu tarz yapı özellikle lamba kullanan amplifikatörler için geçerlidir. Tek bir güç katı lambası kullanılarak ses sinyalinin hem negatif hemde pozitif yönünün bu lamba ile güçlendirilmesi prensibine dayanır. Ortaya çıkışları 1930'lara dayanır. Özellikle Bell Laboratuarlarının 1920'lerden itibaren yaptığı çalışmalar sonucunda gelişmeye başlayan triyod lambalar 1930'larda seri üretime ve yaygın kullanıma kavuştu. Özellikle Amerika'da çok yaygın olarak kullanılmaktaydı. Fakat özellikle 2. Dünya Savaşı sonunda ve 1950'lerde Amerika'da unutulmaya başlandı. Tam aynı dönemde özellikle Japonya'da savaş sonrası yeni bir şey bulunamadığından, müzik sistemleri ile uğraşanlar eski ekipmanları kullanmak zorunda kaldılar ve Japonya'da single ended tasarımları gelişmeye başladı. Zaten Single Ended Amplifikatör hareketi aslında Japonya kaynaklı bir hareket olarak bilinir. Bu tarz amplifikatörlerin en önemli parçası triyod güç lambalarıdır. Oldukça düşük çıkış güçleri olması ile bilinirler. Hala birçok firma tarafından üretimi yapılmakta ve sıklıkla kullanılmaktadır. En bilinenleri 2A3, 300B ve 845 tipi lambalardır. Her birinin farklı özellikleri, ses yapıları ve güçleri vardır. İçlerinde en kuvvetlileri olan 845 lambasının maksimum gücü 30 watt civarındadır. Tasarımı, kaynaktan (CD çalar, pikap gibi) gelen ses sinyallerinin bahsi geçen lambalara ulaşması ile tüm ses sinyali aralığının tek bir lamba ile yükseltilmesi amaçtır. Bu sayede en doğal sesin oluştuğu varsayılır. Yapısının basitliği nedeni ile, ses sinyaline en az etki ettiği söylenebilir.
|